Το Ραδιόφωνο στην Ελλάδα – Μια αγάπη που κλείνει τα 100 χρόνια

Το ραδιόφωνο είναι το μέσον με το οποίο ο αποδέκτης ταυτίζεται περισσότερο συγκριτικά με οποιοδήποτε άλλο ΜΜΕΕΨ (Μέσον Μαζικής Επικοινωνίας Ενημέρωσης & Ψυχαγωγίας). Ουσιαστικά, ήταν το πρώτο μέσον που κατάφερε να διεισδύσει τόσο αποτελεσματικά στην καθημερινότητα των ανθρώπων. Ίσως, αυτό που δε γνωρίζουν οι περισσότεροι είναι ότι το ραδιόφωνο στην Ελλάδα θα κλείσει σε 2 χρόνια τα 100 χρόνια ζωής και λειτουργίας.

Η εξέλιξη του ραδιοφώνου στην Ελλάδα από το 1920 έως σήμερα

Το ραδιόφωνο έκανε δειλά την εμφάνισή του σε αναπτυγμένες δυτικές χώρες, κυρίως ΗΠΑ και Μεγάλη Βρετανία, στις αρχές του 1920. Ουσιαστικά, το ραδιόφωνο αποτέλεσε πειραματική μετεξέλιξη του στρατιωτικού ραντάρ που είχε πρωτοεμφανιστεί λίγα χρόνια νωρίτερα.

Το ελληνικό ραδιόφωνο χρωστάει την ύπαρξή του στο ταλέντο και το μεράκι του Κώστα Πετρόπουλου, καθηγητή Φυσικής του ΕΚΠΑ (Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών). Ο Κώστας Πετρόπουλος πρωτοξεκίνησε τους πειραματισμούς το 1922. Ακολούθησαν ραδιοφωνικοί πειραματισμοί από το Πολεμικό Ναυτικό το 1923, και από ιδιωτικές τεχνικές σχολές το 1925. Βεβαίως ο αριθμός των ακροατών ήταν εξαιρετικά περιορισμένος, ενώ οι ραδιοφωνικές μεταδόσεις ελέγχονταν αυστηρά από το Κράτος. Να σημειωθεί πως η πρώτη ιδιωτική και εμπορικού χαρακτήρα ραδιοφωνική εκπομπή σήματος έγινε το 1926 στη Θεσσαλονίκη από τον δαιμόνιο επιχειρηματία-εισαγωγέα Χρήστο Τσιγγιρίδη, ο οποίος εκείνη την περίοδο αποφάσισε να εμπορευθεί εισαγωγές ραδιοφωνικών συσκευών στην Ελλάδα.

Τις δεκαετίες που ακολούθησαν, το ραδιόφωνο στην Ελλάδα είχε κυρίως πολιτικό και προπαγανδιστικό χαρακτήρα. Το Κράτος είχε το μονοπώλιο και τον απόλυτο έλεγχο έως και περίπου τη δεκαετία του 1980.

Να σημειωθεί πως από το 1960 άρχισαν να εμφανίζονται και οι πρώτοι “πειρατικοί” ραδιοφωνικοί σταθμοί. Ξεκίνησαν αρχικά ως αντίδραση στο κατεστημένο και το κρατικό μονοπώλιο, αλλά και ως μέσον δημιουργικότητας και προσωπικής έκφρασης. Το φαινόμενο των “πειρατικών” ραδιοφωνικών σταθμών γνώρισε τεράστια δημοφιλία και αποτέλεσε δυναμική κοινωνική τάση κυρίως τις δεκαετίες του 1980 και 1990. Μάλιστα, αυτήν την περίοδο οι “πειρατικοί” σταθμοί ήταν περισσότεροι από τους νόμιμους. Η ιδιωτική ραδιοφωνία επικράτησε από τα τέλη του 1980.